Ustawa frankowa 2026 – co zmienia dla kredytobiorców?

Sprawy frankowe zapchały polskie sądy paraliżując ich działania, dlatego od dawna szukano rozwiązania, które przyspieszy ich rozpoznawanie.

W sierpniu 2026 r. weszła w życie ustawa frankowa, która ma szansę usprawnić postępowania frankowe i odblokować sądy zalane sprawami frankowymi.

Bardzo istotne jest, że ustawa działać ma w znacznej części również w sprawach, które już są w sądach. Trzeba jednak pamiętać, że zmiany dotyczą spraw frankowych, a nie wszystkich postępowań.

Co na wprowadzanych zmianach zyskają kredytobiorcy, opisujemy w niniejszym artykule.

Najważniejsze zmiany, które wprowadza ustawa frankowa.

Najważniejsze zmiany dla kredytobiorców to:

automatyczne wstrzymanie spłaty rat,
możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym,
pisemne zeznania stron,
zdalne przesłuchanie świadków pomimo sprzeciwu stron,
uproszczone uzasadnienia wyroków,
jednoosobowy skład sądu II instancji.

Automatyczne wstrzymanie spłaty kredytu frankowego.

Kiedy kredytobiorca może przestać spłacać kredyt?

Do tej pory aby bezpiecznie wstrzymać spłatę kredytu na czas procesu konieczne było uzyskanie postanowienia sądu, które zawieszało ten obowiązek.

Obecnie obowiązek ten ulega automatycznie wstrzymaniu od dnia doręczenia bankowi pozwu. Oznacza to, że po doręczeniu bankowi pozwu kredytobiorca może bezpiecznie przestać spłacać kredyt, bez jakichkolwiek negatywnych konsekwencji.

Jest to ogromna zmiana korzystna dla konsumentów – kredytobiorców. Poza oczywistym przyspieszeniem procesu wprowadza ona pewność dla kredytobiorcy, że obowiązek spłaty będzie zawieszony. Przed wejściem w życie ustawy niestety nadal zdarzały się sprawy, w których sądy nie chciały wstrzymywać spłat, pomimo kategorycznych wskazań TSUE.

Czy bank może wpisać kredytobiorcę do BIK za brak spłaty rat kredytowych?

Nie, bank nie może również złożyć wniosku o wpis do BIK z powodu braku spłat, ponieważ nie dochodzi do powstania zadłużenia.

Czy można nadal spłacać kredyt w trakci procesu?

Wstrzymanie obowiązku spłaty nie pozbawia konsumenta możliwości uiszczania rat, jeżeli nie spłacił jeszcze kwoty nominalnej kredytu i chce ją spłacać w toku procesu. Decyzja należy jednak jedynie do kredytobiorcy.

Posiedzenie niejawne i zeznania na piśmie.

Czy sąd może rozpoznać sprawę frankową bez rozprawy?

Rozpoznanie sprawy na posiedzeniach niejawnych jest kolejnym znacznym ułatwieniem i przyspieszeniem procesu. Dzięki rozpoznawaniu spraw na posiedzeniach niejawnych sąd nie jest ograniczony formalnościami charakterystycznymi dla rozprawy, nie musi także wzywać świadków, a więc oczekiwać na doręczenia korespondencji, nie pojawiają się także wnioski o odroczenie rozprawy.

Czy kredytobiorca musi zeznawać w sądzie?

Ustawa frankowa wprost wprowadza również możliwość przesłuchiwania stron na piśmie, co - jak wcześniej opisywane zmiany – może znacznie przyspieszyć postępowania. Takie rozwiązanie powoduje brak obowiązku stawiennictwa na rozprawie, co dla wielu kredytobiorców wiązało się ze znacznym stresem.

Czy sąd zawsze musi stosować wprowadzone zmiany?

Należy pamiętać, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie będzie zasadą – sąd może ale nie musi z nich korzystać. Żeby sąd skorzystał z wprowadzonych ustawą frankową możliwości konieczne jest napisanie pozwu i zebranie dowodów w taki sposób, aby sąd nie miał wątpliwości dotyczących stanu faktycznego, stanu prawnego i prawidłowego sposobu zakończenia sprawy.

Zdalne przesłuchanie świadków w sprawie frankowej.

Ustawa frankowa zmienia zasady zdalnego przesłuchiwania świadków. Zasadą jest, że sprzeciw strony zgłoszony wobec przesłuchania zdalnego powoduje konieczność bezpośredniego osobistego stawiennictwa świadka na rozprawie. Obecnie w sprawach frankowych ten sprzeciw straci swoją moc – sąd będzie mógł przeprowadzić przesłuchanie zdalnie niezależnie od stanowiska stron.

Uproszczone uzasadnienie wyroku w sprawie frankowej.

Aby usprawnić procesy frankowe zmiany wprowadzono również w odniesieniu do wyroków zapadających w tych sprawach.

Dzięki nowelizacji uzasadnienie wyroku w sprawie frankowej będzie mogło być ograniczone do powołania się przez sąd na pisma procesowe stron i powołanie przepisów. Jest to kolejne „odchudzenie” formalizmu postępowania cywilnego w sprawach cywilnych, które może bardzo pozytywnie wpłynąć na szybkość postępowania.

Jeden sędzia w sądzie II instancji w sprawie frankowej.

Po wejściu w życie ustawy frankowej sąd odwoławczy rozpoznając apelację orzekać będzie w składzie jednego sędziego, a nie trzech. Wprowadzona zmiana powoduje oczywiste przyspieszenie postępowań – brak konieczności kompletowania składu 3 sędziów, dostosowywania ich terminarzy rozpraw przy jednoczesnym przeniesieniu spraw na posiedzenia niejawne może znacznie skrócić czas rozpoznawania apelacji.

Co ustawa frankowa oznacza dla kredytobiorców? Komentarz kancelarii.

Wprowadzone zmiany to bardzo dobry kierunek, który może znacznie przyspieszyć postępowania frankowe i odciążyć sądy. Trzeba jednak pamiętać, że tak dalekie ułatwienia możliwe były do wprowadzenia dopiero po wielu latach kształtowania się linii orzeczniczej. Nadal jednak zdażają się wyroki z nią sprzeczne i niekorzystne dla kredytobiorców.

Czy ustawa frankowa gwarantuje wygraną z bankiem?

Pomimo wprowadzonych zmian nakierowanych przede wszystkim na korzyść kredytobiorców nie można uznać, że zachodzić będzie „automatyzm” orzeczniczy na korzyść konsumentów. Zmiany mają przede wszystkim przyspieszyć postępowania, co jest oczywiście w interesie konsumentów. Banki bardzo często starały się wydłużać postępowanie, co miało m.in. zniechęcić kredytobiorców do dochodzenia swoich praw. Zmiany mają dać sądom narzędzia do ukrócenia złych procesowych praktyk banków.

Czy sąd musi zastosować wszystkie ułatwienia przewidziane w ustawie frankowej?

Kolejną kwestią konieczną do odnotowania jest fakt, że ustawa frankowa część ułatwień wprowadza jako możliwość do zastosowania, a nie obowiązek. Oznacza to, że sąd nie może, ale nie musi z nich skorzystać. Przede wszystkim posiedzenia niejawne i zeznania na piśmie zależeć będą od wniesionego pozwu i uznania sądu.

Dlaczego prawidłowe przygotowanie sprawy frankowej jest tak ważne?

Aby dać sądowi możliwość skorzystania z wprowadzonych ułatwień konieczne jest przygotowanie pozwu i dowodów w określony, wyczerpujący sposób. Trzeba pamiętać, że pisma procesowe powinny być odpowiednio uporządkowane i zawierać wszystkie konieczne elementy, które pozwolą sądowi orzec w danej sprawie. Kluczowe jest wykazanie spełnienia wszystkich wymaganych przesłanek, brak przesłanek negatywnych, właściwe opisanie stanu faktycznego i przedstawienie danych, a następnie załączenie dowodów potwierdzających podniesione okoliczności.

Czy szybkie postępowanie frankowe może zakończyć się niekorzystnym wyrokiem?

Bardzo istotne jest, że sąd może skorzystać z wprowadzonych ułatwień i orzec na niekorzyść kredytobiorcy – w takim przypadku może być bardzo trudno zmienić swoją sytuację i doprowadzić do wydania korzystnego rozstrzygnięcia przez sąd odwoławczy. Niestety, jeden błąd w sprawie może przesądzić o jej przegraniu i braku możliwość odzyskania wpłaconych do banku w ramach kredytu pieniędzy. Prawidłowe przygotowanie sprawy ma więc znaczenie nie tylko dla jej szybkości, ale przede wszystkim dla wyniku postępowania.

Ustawa frankowa 2026 - co zmienia dla kredytobiorców?